AI-chatbots negeren lokale partijen bij stemadvies
AI-chatbots noemen vrijwel nooit lokale politieke partijen wanneer gebruikers vragen op welke partij zij moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) naar het gebruik van chatbots als stemhulp. In minder dan één procent van de stemadviezen waarin een chatbot een eerste keus aangaf om op te stemmen, was dit een specifieke lokale partij. Dat staat in scherp contrast met de ruim dertig procent die lokale partijen behaalden bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen.
‘AI-chatbots zijn onbetrouwbaar en geven een vertekend beeld van het politieke landschap. Wanneer lokale partijen nauwelijks in stemadviezen voorkomen, krijgen kiezers geen goed beeld van wat zij kunnen kiezen’, aldus AP-voorzitter Aleid Wolfsen. Hij overhandigde donderdag het onderzoeksrapport aan Pieter Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Gebrek aan informatie over lokale partijen
Een mogelijke verklaring is dat de chatbots vooral zijn getraind met grote hoeveelheden data van het internet. Lokale politieke partijen komen daarin relatief weinig voor. Ook is informatie over deze partijen vaak minder uitgebreid of minder actueel dan informatie over landelijke partijen.
Daardoor kunnen lokale partijen onbedoeld worden benadeeld wanneer chatbots een stemadvies geven.
Chatbots geven vaak wel stemadvies
Voor het onderzoek testte de AP vijf veelgebruikte AI-chatbots: ChatGPT, Claude, Gemini, Grok en Mistral.
Hoewel AI-chatbots niet geschikt zijn om stemadvies te geven, deden ze dit uiteindelijk wel en slechts in zeven procent van de verzoeken niet. Drie van de vijf chatbots gaven vrijwel altijd stemadvies wanneer gebruikers daar expliciet om vroegen, vaak met een duidelijke voorkeur voor één partij. Soms gaven chatbots aanvankelijk aan onvoldoende informatie te hebben om stemadvies te geven, maar deden zij dit alsnog nadat zij toegang hadden gekregen tot internet om informatie op te zoeken.
Risico voor kiezers en democratisch proces
De resultaten van dit onderzoek laten opnieuw zien dat AI-chatbots niet geschikt zijn als stemhulp, net als in het eerdere onderzoek van de AP in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2025. De stemadviezen zijn niet transparant, waardoor kiezers niet weten waarom ze een bepaald advies krijgen, en moeilijk te controleren. Daardoor bestaat het risico dat kiezers op basis van niet-complete of verkeerde informatie een stem uitbrengen.
Het eerdere onderzoek van de AP liet ook zien dat stemadvies door AI-chatbots een sterk vertekend en gepolariseerd beeld van het politieke landschap toont. Met dit nieuwe onderzoek toont de AP bovendien aan dat er nog altijd geen bescherming is ingesteld die ervoor zorgt dat chatbots geen stemadvies kunnen geven. Ook blijken chatbots bij het geven van stemadvies informatie mee te nemen die niet van invloed zou moeten zijn, zoals de woonplaats van de kiezer.
De AP roept aanbieders van AI-chatbots daarom opnieuw op maatregelen te nemen om te voorkomen dat hun systemen te gebruiken zijn voor stemadvies. Onder de Europese AI-verordening worden AI-systemen die bedoeld zijn om stemgedrag te beïnvloeden aangemerkt als ‘hoogrisicosystemen’, waarvoor zeer strenge regels gelden.
Advies aan kiezers
De AP waarschuwt mensen opnieuw om chatbots niet te gebruiken voor stemadvies. Er zijn betrouwbare en gecontroleerde bronnen beschikbaar voor informatie en advies, zoals traditionele stemhulpen (StemWijzer en Kieskompas), nieuwsmedia en partijprogramma’s van politieke partijen. Het is belangrijk gebruik te maken van meerdere bronnen en informatie uit AI-chatbots altijd goed te controleren.

CDA Hoogeveen organiseert op maandagavond 16 maart een politiek café over bouwen in de gemeente. De partij ziet dat bouwen wordt vermoeilijkt, doordat inwoners vastlopen in regels en procedures. Woningbouwplannen komen hierdoor niet van de grond, terwijl de woningnood voor starters, senioren en gezinnen enorm is. CDA Hoogeveen wil meer ruimte voor bouwen en organiseert hierover het politiek café “Ruimte voor bouwen”.
ELIM – Dorpsbewoners vrezen dat het wachten is op ernstige ongelukken.
Tijdens zijn bezoek aan Hoogeveen heeft CDA-partijleider Henri Bontenbal een bijzonder huisbezoek afgelegd aan de 95-jarige Harm Neutel. Neutel is lid van het eerste uur van het Christen-Democratisch Appèl en volgt de partij nog altijd met grote betrokkenheid.
De hulpactie voor Oekraïne, georganiseerd door de Protestantse Gemeente Elim, begint zichtbaar vorm te krijgen. Hoewel de vrachtwagen nog lang niet vol is, groeit het aantal bijdragen gestaag en extra hulp blijft van harte welkom.
Wie doet er mee?
ELIM – De allereerste vrije inloopochtend die stichting EVA organiseerde in Seniorencomplex De Wiekswal is een onverwacht groot succes geworden. Omdat het de eerste editie was, bleef het spannend hoeveel bezoekers er zouden komen, maar de opkomst overtrof alle verwachtingen. Dat smaakt duidelijk naar meer.
Kopstukken van landelijke partijen komen ineens hier opdruiken om campagne te voeren voor de gemeenteraadsverkiezingen. Even een middagje handen schudden, praatje, fotootje en hup naar de volgende gemeente. Maar laten we eerlijk zijn…. waar zijn ze de andere 1400 dagen van de vier jaar?
De voetbalwedstrijd vv De Weide-’s Heerenbroek eindigde in een mooie 4-3 overwinning voor vv De Weide. Jennet Haar & Aron Sieders sponsorden namens GB de voetbal. Jennet: “Ik vind sport zo belangrijk. Het is goed voor je lijf maar zeker zo goed voor je hoofd. Het is voor de voetballers heerlijk als je een poosje alleen maar hoeft te denken waar de bal naar toe moet rollen.